Rust roest. Maar roest rust niet.
Rijkswaterstaat beheert vijf- tot zesduizend portalen boven de rijkswegen en kan er honderd tot honderdvijftig per jaar conserveren. De roest houdt zich niet aan dat schema. Metalliseren wel: dertig jaar bescherming, met minimaal onderhoud.
Het portaal bij Empel ligt inmiddels in opslag
In de nacht van 31 augustus op 1 september haalde Rijkswaterstaat een verkeersportaal van 8 ton van de Maasbrug bij Empel. Er kwam een kraan van 70 ton aan te pas en de A2 ging er in beide richtingen voor dicht. De brug zelf is constructief veilig.
Het roestte niet midden op de boog, maar op de V-constructie waarmee het portaal aan de brug was geschroefd — het roestwater liep in oranje strepen langs de poten naar beneden. Dat is het patroon: randen, bouten en naden houden vocht vast, vangen het zout op, en hebben juist de dunste laag, omdat verf tijdens uitharden van scherpe randen wegtrekt. In nauwe spleten ontstaat bovendien corrosie die je aan de buitenkant nog niet ziet.
Rijkswaterstaat was open over het knelpunt en koos de veilige weg: lukt conserveren niet op tijd, dan gaat het portaal eraf. Veiligheid voor alles.
Het nieuws is intussen weer weggezakt. Het portaal niet. Dat ligt nu ergens op een terrein te wachten tot het in 2027 terugkeert aan de noordzijde van de Maasbrug — dan met de voeten in beton in plaats van de V-constructie. Een verstandige verbetering, want daarmee verdwijnt precies de verbinding die het begaf.
En juist nu, in die opslagperiode, valt het besluit dat bepaalt hoe lang dat portaal daarna meegaat.
Op dit voorbeeld is te zien hoe snel corrosie zijn weg vind op een onbehandeld metalen plaat... Blootgesteld aan slechts water is de plaat in 5 uur volledig verroest. De gemetalliseerde laag daarentegen blijft beschermd.
Daarnaast betekend metalliseren nog veel meer voor de verduurzaming van uw project. Denk aan de besparing, zowel financieel als voor het milieu wanneer bijvoorbeeld een brug niet om de 5 jaar opnieuw van een coating moet worden voorzien. De brug hoeft niet afgesloten te worden, geen omleidingen van het verkeer, geen kostbare en tijdrovende processen. Voor vele constructie werkzaamheden betekent metalliseren het einde van vroegtijdige corrosie.
De rij staat stil, de roest niet
Voor een cyclus van vijfentwintig jaar zouden er tweehonderd tot tweehonderdveertig portalen per jaar behandeld moeten worden. Nederlandse bedrijven kunnen er honderd tot honderdvijftig aan. Bij die capaciteit duurt één ronde langs alle portalen geen vijfentwintig jaar, maar vijfendertig tot zestig.
Corrosie trekt zich daar niets van aan. Die werkt op alle zesduizend tegelijk, dag en nacht, en wacht niet op een vrije nachtafsluiting. Wie die rekensom wil keren heeft twee knoppen: sneller werken — daar zit een plafond aan — of ervoor zorgen dat wat behandeld is niet binnen een paar jaar terugkomt.
Aan die tweede knop zit de meeste rek. En daar is metalliseren voor.
Bij metalliseren wordt zink, aluminium of zink/aluminium gesmolten en op het gestraalde staal gespoten. De laag ligt er niet op, maar verankert zich in het oppervlak. Bij een kras of steenslag offert hij zichzelf op en beschermt het staal kathodisch, in plaats van dat er onderroest onder kruipt. En omdat de laag de vorm van het werkstuk volgt, wordt hij op de rand niet dunner — juist waar verf het laat afweten.
Bij de verduurzaming van de Haringvlietbrug is het staal zo behandeld, met een gespoten laag zink/aluminium 85/15: zo'n dertig jaar bescherming bij minimaal onderhoud.
Waarom dat verschil zo groot is
In De Telegraaf legde een woordvoerder van Rijkswaterstaat uit hoe het onderhoud werkt:
"Portalen moeten eens in de 25 jaar geconserveerd worden. Zie het als de verf op je kozijnen."
Een treffende vergelijking — en precies daarom de moeite waard om serieus te nemen. Want die vijfentwintig jaar is een planningsinterval, geen levensduur. Bij verf is het het moment waarop groot onderhoud gepland staat; in de jaren ertussen is er inspectie en plaatselijk herstel. Boven een snelweg gaat dat sneller dan elders, met permanente vochtbelasting en wegenzout.
Kozijnen schilder je over. Bij metalliseren gaat het er niet om hoe vaak je terugkomt, maar dat je materiaal kiest dat je een generatie lang niet terugziet.
Het gunstigste moment is nu, niet in 2027
Zolang het portaal op de grond ligt, is het bereikbaar van alle kanten: zonder verkeer eronder, zonder nachtafsluiting, zonder werken op hoogte. Stralen en metalliseren kost dan een fractie van hetzelfde werk boven een rijbaan. Dezelfde kraan, dezelfde afsluiting en dezelfde nacht die het portaal eraf haalden, zetten het straks weer terug — de vraag is alleen in welke staat.
Elk portaal dat er hoe dan ook afgaat, is een kans om het voor decennia uit het schema te halen. En zo de rij voor de volgende korter te maken.
Rust roest. Maar roest rust niet. Bij zesduizend portalen is dat geen spreekwoord meer. Elk portaal dat er nu afgaat, kan er over dertig jaar nog staan — als we nu durven te kiezen voor een echt duurzame oplossing.
EDCO Benelux levert apparatuur voor thermisch spuiten en leidt de mensen op die ermee werken. Het werk zelf doen onze klanten. Vragen over conserveringsintervallen, of benieuwd wat metalliseren voor uw areaal betekent? Bel +31 (0)76 543 08 28 voor vrijblijvend advies, mail naar info@edco-benelux.com of kijk op www.edco-benelux.com voor de mogelijkheden voor uw project.
Opmerkingen